Η ΘΕΙΑ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΑ ‘ΤΟΠΟΣ’ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΕΠΙΘΥΜΙΑΣ

Δύο είναι τα κίνητρα της ανθρώπινης δράσης: η επιθυμία και η ανάγκη. Ο άνθρωπος ιεραρχεί τις επιδιώξεις του: προηγείται η ικανοποίηση των αναγκών και ακολουθεί η επιδίωξη ή και η πραγματοποίηση των επιθυμιών. Η τροφή, η ένδυση κ.α. αποτελούν βιολογικές ανάγκες απαραίτητες για τη επιβίωση, ενώ ψυχικές ανάγκες όπως το χαμόγελο, το χάδι, κλπ.  είναι εξίσου σημαντικές με τις βιολογικές. Η επιθυμία κινητοποιεί τις ανθρώπινες δυνάμεις προς την ικανοποίησή της. Η παρατεταμένη δε και ισχυρή επιθυμία ονομάζεται πόθος και συνέχει πλήρως τον άνθρωπο. Συχνά, ιδιαίτερα στο χώρο των τεχνών  και της επιστήμης, ο πόθος για δημιουργικότητα και πρωτοπορία μπορεί να καταστείλει  την ικανοποίηση ακόμη και βιολογικών αναγκών.  Την αλήθεια αυτής της διαπίστωσης βεβαιώνει η μελέτη της βιογραφίας σημαντικών δημιουργών των τεχνών και των επιστημών.

Η ανάγκη υπαγορεύεται από τους βιολογικούς και φυσικούς περιορισμούς, η επιθυμία μπορεί να τους υπερβαίνει: άνθρωπος  ανα-δημιουργεί καλλιτεχνικά τον κόσμο, ενώ μέσω της τεχνολογίας και της τεχνοκρατίας μπορεί να κυριαρχεί πάνω σ΄ αυτόν. Η ανάγκη έχει γεννήσει την τεχνική, η επιθυμία την καλλιτεχνικής και πνευματική δημιουργία. Η ανάγκη ενέχει το στοιχείο της επιβολής και της ανελευθερίας. Επιβάλλεται από τα βιολογικά και φυσικά δεδομένα. Η σοφία του λαού μας προειδοποιεί: ‘μην πέσεις στην ανάγκη του’ λέμε για κάποιον άνθρωπο που είναι σκληρός και απάνθρωπος. Αλλά και η Εκκλησία δέεται ώστε να γλιτώσουμε από κάθε ‘ανάγκη’.

Η  επιθυμία ρέπει προς την ελευθερία. Ζητά το απόλυτο. Είναι ακόρεστη και για αυτό πολλές φορές καταστρεπτική. Παρόλη όμως την καταστρεπτική της δύναμη, η επιθυμία αποτελεί το ιδιαίτερο εκείνο χαρακτηριστικό του ανθρώπου, χωρίς το οποίο αυτός παύει να υπάρχει ως πρόσωπο, και υφίσταται απλά ως βιολογική ύπαρξη.

Πώς όμως μπορούμε να αποδεχθούμε όλη εκείνη την ασκητική γραμματεία η οποία επιμένει να ταυτίζει την επιθυμία με τον εγωισμό; Το ερώτημα είναι θεμελιώδες για την ποιμαντική της εκκλησίας και για τη ζωή των πιστών που προσφεύγουν σε αυτήν. Φρονούμε ότι στο σημείο αυτό έχει εμφιλοχωρήσει μια μεγάλη παρεξήγηση, που έχει καταστρέψει ανθρώπινες ζωές. Όταν η ασκητική γραμματεία συνιστά την υπακοή ως οδό σωτηρίας, δεν επιθυμεί να καταργήσει την επιθυμητική δύναμη του ανθρώπου αλλά να της αλλάξει τον προσανατολισμό. Η επιθυμητική δύναμη συνιστά δομικό στοιχείο της ανθρώπινης προσωπικότητας και η διαχείρισή της έχει κεφαλαιώδη σημασία για την ανθρώπινη ζωή. Αν στερήσουμε από τον άνθρωπο την δύναμη αλλά και την ελευθερία να επιθυμεί, τότε δεν έχουμε έναν τέλειο, αλλά έναν ατελή άνθρωπο. Διακινδυνεύουμε να πούμε ότι έτσι έχουμε έναν ψυχικά ανάπηρο άνθρωπο, ο οποίος όχι μόνο δεν μπορεί να φτάσει στον σκοπό της ύπαρξής του, που δεν είναι άλλος από την πρόσληψη της Θείας ζωής, αλλά ούτε καν στην ανακάλυψη και ανάπτυξη των χαρισμάτων του.

Η εξουσία κάθε εποχής επεχείρησε να ελέγξει την ανθρώπινη επιθυμία, να την κατευθύνει ή ακόμη και να την καταργήσει. Σε παλαιότερες εποχές το έκανε ακόμη και με ακραία βία ενώ σήμερα, τουλάχιστον στον προηγμένο κόσμο, το επιχειρεί κυρίως μέσω της διαφήμισης. Είναι χαρακτηριστικός ο επίλογος μιας διαφήμισης πιστωτικής κάρτας: ‘επειδή οι επιθυμίες μας έγιναν ανάγκες’ -ίσως δεν υπάρχει μεγαλύτερη ανελευθερία από αυτή. Ο ασφαλέστερος όμως τρόπος για τον έλεγχο της επιθυμίας είναι η ηθική της θρησκείας, η οποία προσπαθεί να ελέγξει και την παραμικρή λεπτομέρεια της ανθρώπινης ζωής.                     Η Εκκλησία από την πλευρά της έρχεται να αποκαλύψει τον Θεό ως την κατ΄ εξοχήν ανθρώπινη επιθυμία. Μάλιστα δεν είναι ο άνθρωπος που πρώτος επιθυμεί τον Θεό, αλλά ο Θεός που πρώτος επιθυμεί την σχέση και την ένωσή του με τον άνθρωπο. Ο Χριστός, ως Σαρκωθείς Μονογενής Υιός και Λόγος του Θεού, έχει το φυσικό του θέλημα ως άνθρωπος, μπορεί να επιθυμεί και να ορέγεται και ταυτοχρόνως,  ακριβώς επειδή είναι τέλειος άνθρωπος έχει την ελευθερία να ταυτίζει, ακόμη και στην κρίσιμη εκείνη στιγμή της προσευχής της αγωνίας στο Γολγοθά, το φυσικό Του θέλημα με το θέλημα του Επουρανίου Πατρός. Οπότε αντιλαμβανόμαστε ότι η υπακοή του Χριστού στο θέλημα του Ουρανίου Πατρός, την οποία ο ίδιος μας παρέδωσε ως δρόμο προς τον Θεό δια της Κυριακής Προσευχής, είναι εφικτή ακριβώς επειδή υπάρχει η δύναμη της επιθυμίας. Δεν νοείται αληθινή και γνήσια υπακοή χωρίς την δύναμη  της επιθυμίας, η οποία έρχεται να ασπασθεί τις θείες εντολές με ελεύθερη βούληση.   Το πώς  η εκκλησιαστική ποιμαντική καταλήγει συχνά όχι στην μεταμόρφωση της επιθυμίας, αλλά στην κατάργησή της,  είναι μια άλλη ιστορία που δεν θα μας απασχολήσει  περισσότερο. Εκείνο που πρέπει εδώ να τονίσουμε είναι ότι η υπακοή προτείνεται ως ανακατεύθυνση της επιθυμίας όχι πλέον με γνώμονα την ιδιοτέλεια, αλλά με γνώμονα την αγάπη, και μάλιστα την αγάπη για ένα πρόσωπο, το πρόσωπο του Χριστού.

Στην Π.Δ. σημειώνεται για τον προφήτη Δανιήλ ότι ήταν ‘ανήρ επιθυμιών’, είχε δηλαδή ακόρεστο πόθο για τον Θεό. Επίσης οι Μάρτυρες θυσίασαν την ζωή τους: ‘ακορέστω διαθέσει ψυχής Χριστόν ουκ αρνησάμενοι’, ενώ οι γυναίκες μάρτυρες είναι ‘Νύμφες Χριστού’, οι οποίες ψάλλουν: ‘Σε Νυμφίε μου ποθώ, και σε ζητούσα αθλώ’. Οι βίοι των Αγίων πείθουν και τον πλέον δύσπιστο ότι ο Χριστός αποτελεί το πλήρωμα όλων των ανθρωπίνων ερώτων. Είναι ο πλέον αξιέραστος Εραστής, γιατί μας έχει αγαπήσει  ‘εις τέλος’ – ολοκληρωτικά. Στην Ευχή της Αναφοράς της Θείας Λειτουργίας του Μεγάλου Βασιλείου περιγράφεται όλο το σχέδιο της Οικονομίας της Θείας Αγάπης. Ο Γέροντας Σωφρόνιος Σαχάρωφ επισημαίνει ότι η ολοτελής αγάπη του Χριστού για τον κόσμο λειτουργεί σαν μαγνήτης που  μαγνητίζει την ανθρώπινη επιθυμία και κάνει τον άνθρωπο να ποθεί ολόψυχα τον Χριστό.

Στη γνωστή περικοπή της μελλούσης Κρίσεως ο Χριστός θέτει ως μέτρο κρίσεως την αγάπη προς τον Ίδιο, η οποία περνά μέσα από την αγάπη προς τον ‘πλησίον’ – ‘αδελφό’. Είναι σημαντικό να παρατηρήσουμε πως δε ζητά  λόγο από τους ανθρώπους γιατί δεν θεράπευσαν τους ασθενείς ή γιατί δεν απελευθέρωσαν τους φυλακισμένους, αλλά  γιατί δεν συμπαραστάθηκαν στους ασθενείς και γιατί δεν επισκέφθηκαν τους φυλακισμένους. Δεν μας ζητά να καταφέρουμε κάτι υπεράνθρωπο, αλλά να πραγματοποιήσουμε στοιχειωδώς εκείνο το οποίο μπορούμε. Είναι  Φιλάνθρωπος ακόμη κι όταν μας επιτιμά. Η φιλανθρωπία του Θεού αναμένει την ελεύθερη ανταπόκριση της δικής μας αγάπης, ώστε μέσα στην αγάπη αυτή να βρεί ‘τόπο’ και πληρότητα η δίψα της επιθυμίας μας , που μας καθιστά ανθρώπους.

 

Advertisements

Ενώπιον της κάλπης

Ιδού λοιπόν που για μιά ακόμη φορά θα βρεθούμε ενώπιον της κάλπης. Οι πολιτικοί αρχηγοί μας διαβεβαιώνουν πως «αυτές οι εκλογές είναι οι κρισιμότερες στην ιστορία της χώρας». Όμως το έργο το έχουμε ξαναδεί…Εκ των πραγμάτων αποδεικνύεται πως σε όλες τις εκλογές τα χαρτιά είναι σημαδεμένα. Υπάρχει μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα που σε κάνει να είσαι σίγουρος για το εκλογικό αποτέλεσμα. Δεν ψηφίζεις πλέον ούτε από υποχρέωση. Ψηφίζεις μηχανικά. Ψηφίζεις οργισμένα. Ψηφίζεις «για να τους ξεφορτωθείς». Ψηφίζεις, το κυριότερο, έχοντας την απόλυτη πεποίθηση ότι για όλα τα κακά που σε έχουν βρει φταίει κάποιος άλλος. Δεν είναι διόλου τυχαίο ότι στις πολιτικές αναλύσεις του καφενείου , που τώρα πια γίνονται και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μιλούμε για τη χώρα και τους εαυτούς μας σε τρίτο πρόσωπο: «Η Ελλαδα», ή «οι έλληνες είναι…», σαν να κατοικούμε κάπου αλλού, σαν να μην είμαστε ΕΜΕΙΣ οι έλληνες. Σαν τους πολιτικούς μας αρχηγούς να τους έχουν αναδείξει οι…Νορβηγοί!!!
Βρισκόμαστε για άλλη μια φορά ενώπιον της κάλπης με σημαδεμένα χαρτιά, απελπισία και οργή. Το αποτέλεσμα της εκλογής είναι προδιαγεγραμμένο. Ό,τι και να συμβεί νικητής θα είναι ο κομματισμός και ηττημένη θα είναι η χώρα. Ως χώρα δεν εννοούμε τον ιδιοτελή μικρόκοσμο των ομοειδών συμφερόντων που ονομάζονται πολιτικά κόμματα, αλλά ό,τι θα μπορούσε να μας κάνει να είμαστε ένα πραγματικό «Εμείς». Όμως το «Εμείς» λείπει από τον τόπο μας. Θα μπορούσε να το είχε ενσαρκώσει η Εκκλησιαστική Κοινότητα. Όμως και αυτή είναι σχεδόν ανύπαρκτη…Οπότε, όταν σταθούμε ενώπιον της κάλπης, ας έχουμε, φίλοι, δυο πράγματα στο νου μας: ότι βρισκόμαστε ενώπιον ισχυρών προκλήσεων οι οποίες απαιτούν συνεργασίες, ενότητα και δουλειά και ότι υπεύθυνοι για την τύχη του τόπου μας είμαστε εμείς οι ίδιοι και κανένας άλλος. OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Ένα τέλος ή μία επανεκκίνηση

Θέλω να χαιρετίσω όλους τους πραγματικούς και διαδικτυακούς φίλους του facebook. Η νέα πολιτική του συγκεκριμένου μέσου κοινωνικής δικτύωσης δεν μου επιτρέπει να παραμείνω χρήστης του. Από εδώ και πέρα θα μπορείτε να διαβάζετε σκέψεις και προτάσεις στο παρόν blog, το οποίο έχω εδώ και κάποια χρόνια, όμως η χρήση του είχε ατονίσει λόγω της ενασχόλησης με το fb. Όσοι λοιπόν επιθυμούν τη συνέχεια της επικοινωνίας μπορούν να επισκέπτονται το παρόν blog. Θα έχουμε ενδιαφέροντα να πούμε, αφού ζούμε σε μία εξαιρετικά γόνιμη εποχή.

Περί μαϊμούς

 

 

 

Εικόνα

 

 Η μαϊμού κυριαρχεί στην κοινωνική μας ζωή. Όχι γιατί πάρα πολλά προϊόντα  παίρνουν το όνομα του συμπαθούς τετράποδου, ώστε να δηλωθεί πως είναι προϊόντα κάλπικα και κλεψίτυπα, αλλά και γιατί πάρα πολύ συχνά την ικανότητα της μαϊμούς να αναρριχάται με εξαιρετική άνεση και να πηδά από δένδρο σε δένδρο σε αναζήτηση ασφάλειας και τροφής την έχουμε και πολλοί από εμάς. Εκτός λοιπόν από τα προϊόντα μαϊμού, υπάρχει και ο άνθρωπος μαϊμού. Έχουν, μάλιστα,   τύχη κοινή. Τα προϊόντα μαϊμού κερδίζουν την λαϊκή επιδοκιμασία, οι πολλοί τα εμπιστεύονται και τα αγοράζουν. Κάποια στιγμή όμως αποκαλύπτεται η αλήθεια και οι άνθρωποι αυτοί που τα εμπιστεύθηκαν αισθάνονται εξαπατημένοι, αφού χρυσοπλήρωσαν ένα προϊόν ψεύτικο, «μαϊμού»….Ο άνθρωπος μαϊμού, πάλι, ελίσσεται και ανέρχεται, πάντοτε ξεγελώντας με γκριμάτσες και «μαϊμουτζιλούκια», όπως έλεγε και η συγχωρεμένη η αδελφή του πατέρα μου, θέλοντας να δώσει μία απαξιωτική περιγραφή στις υποκριτικές συμπεριφορές. Μπορεί λοιπόν ο άνθρωπος μαϊμού να ανέλθει πολύ ψηλά, πολύ παραπάνω από ότι αντέχει. Το ύψος όμως στο οποίο ανέβηκε δημιουργεί παρενέργειες. Γιατί ο άνθρωπος μαϊμού διαφέρει πολύ από το τετράποδο-μαϊμού. Εκείνο αντέχει στα ύψη. Ο άνθρωπος μαϊμού, όμως, ζαλίζεται από το ύψος της ανόδου και στη συνέχεια ζαλισμένος παραφέρεται. Μέσα στη ζάλη του ξεχνά το μέτρο και φτάνει στην αμετροέπεια…Είναι επομένως φυσικό να ξεχνά την πολύ σοφή παροιμία ότι όσο πιο ψηλά ανεβαίνει η μαϊμού τόσο περισσότερο φαίνεται ο πισινός της…Πολλώ δε μάλλον τόσο περισσότερο είναι εκτεθειμένος, όσο περισσότερο νομίζει πως είναι ψηλότερα από όλους….Τελικά το τετράποδο μαϊμού είναι σοφότερο από τον άνθρωπο μαϊμού: Όσο ψηλότερα ανεβαίνει στο δένδρο, τόσο περισσότερο κοιτά και προς τα κάτω, να δει απο πού ξεκίνησε…

ΓΙΑ ΝΑ ΞΕΚΑΘΑΡΙΖΟΥΜΕ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ

Μετά απο σιωπή δύο μηνών επανέρχομαι. Παρότι τα πράγματα είναι καθαρά, χρειάζονται ξεκαθάρισμα. Η ορθόδοξη αυτοσυνειδησία δεν είναι πάντα δεδομένη. Ζούμε σε μέρες όπου η μωρία εκλαμβάνεται ως σοφία και όπου ο λύκος περνιέται για πρόβατο. Ζούμε σε μέρες πλάνης. Είναι χρέος της εκκλησίας να εκφράζει διαρκώς την αυτοσυνειδησία της και να καλεί σε ανακαίνιση, δηλαδή σε μετάνοια. Απευθύνομαι σε φίλους που προσπαθούν να με πείσουν ότι η εκκλησία οφείλει να καταδικάσει και τα δύο άκρα του πολιτικού φάσματος, την εθνικιστική ακροδεξιά και την αθεϊστική αριστερά. Όλα αυτά με αφορμή το αίτημα της Πρωτοβουλίας Χριστιανών ενάντια στο Ρατσισμό, το Φασισμό και τον Ναζισμό προς την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος για Συνοδική καταδίκη της παγανιστικής ακροδεξιάς ως ασύμβατης με τη χριστιανική πίστη

Τα πράγματα όμως είναι ξεκάθαρα. Το παραπάνω αίτημα δεν έχει πολιτικά, αλλά σαφέστατα εκκλησιολογικά κίνητρα, απο την πλευρά μου τουλάχιστον. Με άλλα λόγια δεν με ενδιαφέρει η πολιτική καταδίκη της ακροδεξιάς (άλλωστε με τον παραλογισμό στον οποίο έχουμε εισέλθει αυτή  μπορεί να επιβραβευτεί απο την πλειοψηφία του ελληνικού λαού), με ενδιαφέρει όμως πάρα πολύ ο καθορισμός του τι είναι εκκλησιαστικό και τι όχι.

Καλώς ή κακώς η επίσημη αριστερά σε όλες της τις εκδοχές ουδέποτε δήλωσε φίλα προσκείμενη ή και ακόμη περισσότερο μέλος της εκκλησίας. Οπότε απο μία ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ δεν τίθεται κανένα θέμα Συνοδικής Καταδίκης της αριστεράς, αφου η ίδια, καλώς ή κακώς, δεν θεωρεί ότι η κοσμοθεωρία της επιτρέπει την ένταξη στο εκκλησιαστικό σώμα. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο και με την εθνικιστική δεξιά. Έχοντας κρύψει κάτω απο το χαλί τις παγανιστικές ή ακόμη και σατανολατρικές πεποιθήσεις της, παρουσιάζεται ως συνήγορος της εκκλησίας και θεωρεί ότι η χριστιανική ανθρωπολογία μπορεί κάλλιστα να συνδιάζεται με τον υπεράνθρωπο που έχει ως πρότυπο η  ακροδεξιά. Μπορεί ακόμη ανερυθρίαστα να ισχυρίζεται ότι η φυλετική υπεροχή του έλληνα μπορεί να συνυπάρχει με την ορθόδοξη ταυτότητα του οικουμενικού και παγκόσμιου ανθρώπου, που δεν είναι άλλη απο το πρότυπο του αγίου (χαίροις πάτερ παγκόσμιε, ψάλλουμε για τους οσίους της εκκλησίας μας).

Όσοι θέλουν να παρουσιάζουν ως πολιτικό ένα καθαρά εκκλησιολογικό ζήτημα η δεν έχουν καταλάβει τη χαώδη διαφορά ή σκοπίμως εθελοτυφλούν με σκοπό να πλανήσουν ακόμη και τους εκλεκτούς. Είναι επίσης γνωστό ότι η άκρα δεξιά επιστρατεύει χριστιανούς προκειμένου να κερδίσει χριστιανικές ψήφους. Όμως άλλο να είναι κανείς χριστιανός εκλαμβάνοντας το χριστιανισμό ως ιδεολόγημα και άλλο να έχει κάποιος εκκλησιαστικό φρόνημα. Επίσης χαώδης διαφορά.

Επειδή λοιπόν τα πράγματα είναι ξεκάθαρα το λέμε για μιά ακόμη φορά: το αίτημα για την καταδίκη του εθνοφυλετισμού, του ρατσισμού, του φασισμού και του ναζισμού απο την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδας δεν είναι αίτημα πολιτικό. Αφορά την αυτοσυνειδησία και την ίδια την ορθόδοξη εκκλησιολογία και για αυτό το λόγο δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με κριτήρια «εξίσωσης των άκρων», δηλαδή με κριτήρια κομματικού λόγου. Όταν ο ακροδεξιός λύκος φοράει την προβιά του χριστιανού χρειάζεται οπωσδήποτε εγρήγορση και διασάφηση των όρων.

Αν χρειαστεί θα συνεχίσουμε.

Υ.Γ. Στην φωτογραφία η Αγία Μαρία Σομπτσόβα που εκτελέστηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης απο τους ναζί.Image

Aside

Ἀπὸ ποῦ προέρχεται ἡ σημερινὴ κρίση; – Ἁγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς

Μὲ ρωτᾶς, ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ, ἀπὸ ποὺ προέρχεται ἡ σημερινὴ κρίση, καὶ τί σημαίνει αὐτή.

Ποιὸς εἶμαι ἐγὼ γιὰ νὰ μὲ ρωτᾶς γιὰ ἕνα τόσο μεγάλο μυστικό; «Μίλα, ὅταν ἔχεις κάτι καλύτερο ἀπὸ τὴ σιωπή», λέει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος. Ὅμως παρόλο ποὺ θεωρῶ, ὅτι ἡ σιωπὴ εἶναι τώρα καλύτερη ἀπὸ κάθε ὁμιλία, καὶ ὅμως λόγω ἀγάπης πρὸς ἐσένα, θὰ σοῦ ἐκθέσω ἐκεῖνα ποὺ σκέπτομαι περὶ αὐτοῦ ποὺ ρώτησες.

Ἡ κρίση εἶναι ἑλληνικὴ λέξη, καὶ σημαίνει δίκη. Στὴν Ἁγία Γραφὴ αὐτὴ ἡ λέξη χρησιμοποιεῖται πολλὲς φορές. Ἔτσι ὁ ψαλμωδὸς λέει: «διὰ τοῦτο οὐκ ἀναστήσονται ἀσεβεῖς ἐν κρίσει» (Ψάλμ. 1, 5). Σὲ ἄλλο μέρος πάλι λέει: «ἔλεος καὶ κρίσιν ἄσομαι σοί, Κύριε» (Ψάλμ. 100, 1). Ὁ σοφὸς Σολομώντας γράφει, ὅτι «παρὰ δὲ Κυρίου πάντα τὰ δίκαια». (Πάρ. Σόλ. 16, 33). Ὁ ἴδιος ὁ Σωτήρας εἶπε, «ἀλλὰ τὴν κρίσιν πᾶσαν δέδωκε τῷ υἱῷ» (Ἰωάν. 5, 22), ἐνῶ λίγο πιὸ κάτω λέγει πάλι «νῦν κρίσις ἐστὶ τοῦ κόσμου τούτου» (Ἰωάν. 12, 31). Ὁ ἀπόστολος Πέτρος γράφει «ὅτι ὁ καιρὸς τοῦ ἄρξασθαι τὸ κρίμα ἀπὸ τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ» (Ἀ’ Πετρ. 4, 17).

Ἀντικατάστησε τὴ λέξη «κρίση» μὲ τὴ λέξη «δίκη» καὶ διάβασε: «Διὰ τοῦτο οὐκ ἀναστήσονται ἀσεβεῖς ἐν δίκῃ» ἢ «ἀλλὰ τὴν δίκην πάσαν δέδωκε τῷ υἱῷ» ἢ «νῦν δίκη ἐστὶ τοῦ κόσμου τούτου» ἢ ὅτι «ἀποδώσουσι λόγον τῷ ἐτοίμως ἔχοντι δικᾶσαι ζώντας καὶ νεκρούς».

Ἕως τώρα οἱ εὐρωπαϊκοὶ λαοὶ χρησιμοποιοῦσαν τὴν λέξη «δίκη», ἀντὶ γιὰ τὴ λέξη «κρίση», ὅποτε καὶ νὰ τοὺς ἔβρισκε κάποια συμφορά. Τώρα ἡ καινούργια λέξη ἀντικατέστησε τὴν παλιά, καὶ τὸ κατανοητὸ ἔγινε ἀκατανόητο. Ὅταν γινόταν ξηρασία, πλημμύρα, πόλεμος ἢ ἔπεφτε ἐπιδημία, ὅταν ἔρριχνε χαλάζι, γίνονταν σεισμοί, πνιγμοὶ καὶ ἄλλες συμφορές, λέγανε «Θεία δίκη!».

Καὶ αὐτὸ σημαίνει: κρίση μέσα ἀπὸ ξηρασίες, κρίση μέσα ἀπὸ πλημμύρες, μέσα ἀπὸ πολέμους, μέσα ἀπὸ ἐπιδημίες κ.λπ. Καὶ τὴ σημερινὴ χρηματικό-οἰκονομικὴ δυσκολία ὁ λαὸς τὴν θεωρεῖ ὡς Θεία δίκη, ὅμως δὲν λέει ἡ δίκη ἀλλὰ ἡ κρίση. Ἔτσι ὥστε ἡ δυσκολία νὰ πολλαπλασιάζεται μὲ τὸ νὰ γίνεται ἀκατανόητη! Ἐφόσον ὅσο ὀνομαζόταν μὲ τὴν κατανοητὴ λέξη «δίκη», ἦταν γνωστὴ καὶ ἡ αἰτία, λόγω τῆς ὁποίας ἦρθε ἡ δυσκολία, ἦταν γνωστὸς καὶ ὁ Δικαστής, ὁ Ὁποῖος ἐπέτρεψε τὴν δυσκολία, ἦταν γνωστὸς καὶ ὁ σκοπὸς τῆς ἐπιτρεπόμενης δυσκολίας. Μόλις ὅμως χρησιμοποιήθηκε ἡ λέξη «κρίση», λέξη ἀκαταλαβίστικη σὲ ὅλους, κανεὶς δὲν ξέρει πιὰ νὰ ἐξηγήσει οὔτε γιὰ ποιὸ λόγο, οὔτε ἀπὸ Ποιόν, οὔτε ὡς πρὸς τί. Μόνο σ’ αὐτὸ διαφέρει ἡ τωρινὴ κρίση ἀπὸ τὶς κρίσεις ποὺ προέρχονται ἀπὸ τὴν ξηρασία ἢ τὴν πλημμύρα ἢ τὸν πόλεμο ἢ τὴν ἐπιδημία ἢ τοὺς πνιγμοὺς ἢ κάποιους ἄλλους πειρασμούς.

Μὲ ρωτᾶς γιὰ τὴν αἰτία τῆς τωρινῆς κρίσης, ἢ τῆς τωρινῆς Θείας δίκης! Ἡ αἰτία εἶναι πάντα ἡ ἴδια. Ἡ αἰτία γιὰ τὶς ξηρασίες, τὶς πλημμύρες, τὶς ἐπιδημίες καὶ ἄλλα μαστιγώματα τῆς γενιᾶς τῶν ἀνθρώπων εἶναι ἡ αἰτία καὶ γιὰ τὴν τωρινὴ κρίση. Ἡ ἀποστασία τῶν ἀνθρώπων ἀπὸ τὸν Θεό. Μὲ τὴν ἁμαρτία τῆς Θεό-ἀποστασίας οἱ ἄνθρωποι προκάλεσαν αὐτὴ τὴν κρίση, καὶ ὁ Θεὸς τὴν ἐπέτρεψε, ὥστε νὰ ξυπνήσει τοὺς ἀνθρώπους, νὰ τοὺς κάνει ἐνσυνείδητους, πνευματικοὺς καὶ νὰ τοὺς γυρίσει πρὸς Ἐκεῖνον. Στὶς μοντέρνες ἁμαρτίες—μοντέρνα καὶ ἡ κρίση. Καὶ ὄντως ὁ Θεὸς χρησιμοποίησε μοντέρνα μέσα ὥστε νὰ τὸ συνειδητοποιήσουν οἱ μοντέρνοι ἄνθρωποι: χτύπησε τὶς τράπεζες, τὰ χρηματιστήρια, τὶς οἰκονομίες, τὸ συνάλλαγμα τῶν χρημάτων. Ἀνακάτωσε τὰ τραπέζια στὶς συναλλαγὲς σ’ ὅλο τὸν κόσμο, ὅπως κάποτε στὸ ναὸ τῶν Ἱεροσολύμων. Προξένησε πρωτόγνωρο πανικὸ μεταξὺ ἐμπόρων καὶ αὐτῶν ποὺ ἀνταλλάσσουν τὸ χρῆμα. Προκάλεσε σύγχυση καὶ φόβο. Ὅλα αὐτὰ τὰ ἔκανε γιὰ νὰ ξυπνήσουν τὰ ὑπερήφανα κεφαλάκια τῶν σοφῶν της Εὐρώπης καὶ τῆς Ἀμερικῆς, γιὰ νὰ ἔλθουν εἰς ἑαυτοὺς καὶ νὰ πνευματικοποιηθοῦν. Καὶ ἀπὸ τὴν ἄνεση καὶ τὸ ἀγκυροβόλημα στὰ λιμάνια τῆς ὑλικῆς σιγουριᾶς νὰ θυμηθοῦμε τὶς ψυχές μας, νὰ ἀναγνωρίσουμε τὶς ἀνομίες μας καὶ νὰ προσκυνήσουμε τὸν ὕψιστο Θεό, τὸν ζωντανὸ Θεό.

Μέχρι πότε θὰ διαρκέσει ἡ κρίση; Ὅσο τὸ πνεῦμα τῶν ἀνθρώπων παραμείνει δίχως ἀλλαγή. Ὥσπου οἱ ὑπερήφανοι ὑπαίτιοι αὐτῆς τῆς κρίσης νὰ παραιτηθοῦν μπροστὰ στὸν Παντοδύναμο. Ὥσπου οἱ ἄνθρωποι καὶ οἱ λαοὶ νὰ θυμηθοῦν, τὴν ἀκαταλαβίστικη λέξη «κρίση», νὰ τὴ μεταφράσουν στὴ γλώσσα τους, ὥστε μὲ ἀναστεναγμὸ καὶ μετάνοια νὰ φωνάξουν: «ἡ Θεία δίκη»!

Πὲς καὶ ἐσύ, τίμιε πατέρα, ἡ Θεία δίκη, ἀντὶ ἡ κρίση, καὶ ὅλα θὰ σοῦ γίνουν ξεκάθαρα.

Χαιρετισμοὺς καὶ εἰρήνη

(Τὸ κείμενο προέρχεται ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Ἁγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, «Δρόμος δίχως Θεὸ δὲν ἀντέχεται…», Ἱεραποστολικὲς ἐπιστολὲς Ἀ’,
ἔκδ. «Ἐν πλῷ», Ἀθήνα 2008, σσ. 33-36. Ὁ τίτλος τοῦ πρωτοτύπου εἶναι: «Στὸν πάπα-Κάραν γιὰ τὴν κρίση τοῦ κόσμου»)

Πηγή: alopsis.g